Lijst met verklaringen van vererving

Door Jadwiga Kluiter-Jassyk

Dominant

• overheerst en derhalve altijd zichtbaar
• een gen is voldoende
• verdekt recessieve genen
• wordt altijd in grote letters aangeduid
• kleuren: rood en zwart (niet rood)
• zilver (inhibitor)
• wit (onderdrukkend effect op vorming van pigmenten)
• witgevlekt: gen S voor piebald dominant t.o.v. niet witgevlekt
• agouti (maakt het tabbypatroon zichtbaar)
• vachtlengte: kort
• volledig gekleurde vacht
• volledig of gedeeltelijke staartloosheid (Manx)
• polydactylie (meer tenen dan normaal)
• gevouwen oren (Fd)

 

Recessief

• wordt overheerst en derhalve niet altijd zichtbaar
• moet van twee kanten komen
• kan een dominant gen NIET verbergen
• kleur: verdunning maakt o.a. uit zwart blauw en uit rood crème
• vachtlengte: lang
• niet-zilver: golden
• non-agouti (zonder tekening)
• tabbypatroon gemarmerd
• point (siaampatroon)
• krulhaar (bij Rexen)
• haarloosheid (h): Sphynx
• knikstaart (k)

 

Semi-dominant / recessief

• witte vlekjes uit ouders zonder wit (voor de fok uitsluiten)

 

Fokzuiver (homozygoot)

• draagt van een bepaalde eigenschap 2 genen
• dit kan dominant zijn, maar ook recessief

 

Fokonzuiver (heterozygoot)

• draagt van een eigenschap maar een dominant gen
• laat alleen de dominant verervende eigenschap zien (b.v. korthaar)

 

Fenotype

• wat men ziet
• kan zowel een dominante verervende eigenschap zijn alsook ook een recessieve

 

Genotype

• wat men niet (altijd) ziet, maar wel wordt vererfd
• men ziet altijd de dominant verervende eigenschap (uitzonderingen i.v.m. expressie daargelaten)

 

Polygene factoren

• soms is het niet een gen dat invloed op de verschijning uitoefent, maar oefenen vele genen gezamenlijk deze invloed uit: invloed van polygene factoren
• wanneer deze genen een veranderende invloed hebben op een bepaalde eigenschap dan praten wij over modificerende genen
• o.a. wordt rufisme (gele tint in de vacht van zilvers) door polygenen veroorzaakt
• op fenotype selecteren is ook op polygene factoren selecteren (b.v. diepe oogkleur)
• kunnen alleen door selectie beïnvloed worden

 

Tabbypatronen

• alleen zichtbaar indien tenminste een gen voor agouti (A) voorhanden is, m.a.w. het gen voor agouti is een voorwaarde om een tabbypatroon te laten zien; zonder aanwezigheid van dit gen is er geen sprake van een genetische ticking
• alle katten zijn in bezit van een gen voor tabby, maar alleen als ook het gen voor agouti aanwezig is zal de kat een tabbytekening in de vacht vertonen
• zit men in bepaalde omstandigheden wel een tekening bij een non-agouti kat, dan is daar sprake van ghost-marking (vooral bij kittens soms  te zien)